Başı sonunu tutmayan gezi yazısı

Bad Pyrmont’u keşfetmek için önce Hannover (evet, Hanover’in doğrusu bu) havalimanından S5 trenine biniyoruz. S trenleri şehir içi hızlı ulaşımı sağlamak ve banliyöleri merkeze bağlamak için icat olmuşsa da burada durum biraz farklı. S5 buradaki iki büyük merkezi, Hannover ve Paderborn’u ve aralarındaki irili ufaklı şehirleri birbirine bağlıyor. Trenler yarım saat arayla kalkıyor, ancak yapılan anonslara dikkat etmekte fayda var. Bazen bir trenin tüm vagonları son durağa kadar gitmiyor. Kendinizi Paderborn yerine Hameln’de bulmamak için baştan doğru vagonda oturduğunuza emin olun. Anonsların sadece Almanca yapılması gibi bir sorun var (Almanların kendi memleketlerinde Almanca kullanmalarının sorunlu bir tarafı yok, sadece dil bilmeyen turistler ve göçmenler bu anons sonrasında tuhaf bir el kol dansına başlıyor). Siz de anlamakta güçlük çekiyorsanız yanınıza oturan kişiyi kibarca dürtün, işaret parmağınızla yeri gösterin ve sesinize soru tınısı ekleyip “Paderborn?” deyin, sizi anlar.

Benim durumunda trenin vagonlarının Hameln’de ayrılmasını bekledik. İçimden trenden inip bu şehri gezmek geçti. Ne de olsa kavalcının kenti. Hameln, “Pied Piper of Hamelin”, Almancasıyla “Rattenfänger von Hameln”, Türkçesiyle “Fareli Köyün Kavalcısı”nın geçtiği yer. Masalın kökeni, Grimm’in kaydettiği tarihin çok öncesine, 13.yy’a dayanıyor. Büyü bozumuna uğramak istemeyenler aşağıdaki paragrafı pas geçsinler.

Masalın sonradan birleştirilmiş iki farklı söylenceden oluşturulduğu düşünülüyor. Bunların ilki, fareleri kentten uzaklaştıran kahramanı (çünkü Ortaçağın meşum vebalarının vebali farelerin boynunda), ikincisi ise kentin çocuklarını toplayıp götüren haini anlatıyor. Çocukların toplanıp götürülme hikayesi, Germanların Doğu takıntısının Ortaçağ tezahürü ve 19.yy muadili “Drang nach Osten”a göre daha sert geçen “Ostsiedlung” ile ilişkilendiriliyor.

Hameln’i masalıyla beraber geride bırakıyor ve Aşağı Saksonya’nın sınırına dayanıyoruz. Tren, Bad Pyrmont’un yanından geçip giderken yüreğimiz bir ağzımıza geliyor ve bir an “ya durmazsa” paniğini yaşıyoruz. Çok şükür tren duruyor. Bizi valizlerle yarım saatlik bir yürüyüş bekliyor. Taksi de kullanabiliriz ama şehri keşfetmenin en iyi yolunun taban turizmden geçtiğini biliyoruz. Pyrmont’un Almanca’yla ilgisini çözemiyoruz, Almanların da çözebildiğini düşünmüyoruz. Pirren, çiselemek, gibi bir şeyler geveliyorlar. Hava da yağmurlu olduğu için, doğru olmasa bile duruma uygun bir isim olduğunu düşünüyoruz.

Bad Pyrmont şifalı sularıyla ünlenmiş bir terapi merkezi. Şehrin şifalı kaynakları Romalılar zamanından beri biliniyor. Buranın ünlü ziyaretçileri arasında Goethe, Herder, Lessing ve Leibnitz de var. Onlarla aynı yollarda yürüdüğümüzü düşününce içimiz bir tuhaf oluyor, hemen havaya giriyoruz. Turizmin henüz icat olmadığı yıllardan 1556’da, Avrupa’nın dört bir yanından on bin hastanın Pyrmont’a akın ettiğinden bahsediliyor. Sonradan bu bahisten etkilenip şifa bulmak için bu şehre gelenlerden biri de Goethe. 1801’de Jena’da üşütüp soğuk ciğerlerine inince oğlunu ve muhasebecisini alıp Pyrmont’da “Am Hylligen Born, Nr.6”ya yerleşiyor. Burası 1668’de oluşmaya başlayan “Brunnenstrasse”nin bir ucu; 1923’de yapılan Brunnentempel’in hemen yanıbaşında yer alıyor. Yine bu meydanda bulunan Haus Uslar, 1818’de inşa ediliyor.

1526’da inşa edilen kalenin kalıntıları üzerine 1706-1710 yılları arasında bir saray inşa ediliyor. Schloss Pyrmont şimdilerde müze. Şehirde tek bir tane bile AVM olmadığı için buranın AVM’ye çevrimesinin mantıklı olacağını düşünüyoruz. Schloss manzaralı bütün evlerin ya otel, ya pansiyon ya da huzur evi olması da bu savımızı güçlendiriyor.

Şehrin bu dokusunun ikinci dünya savaşına rağmen bozulmamasının nedenini merak ediyoruz. Savaş sırasında, kentin askeri hastaneye çevrilmiş ve bu nedenle kalıcı hasarlar almadan savaşı atlatabilmiş olduğunu öğreniyoruz.

Bad Pyrmont, sakinleri ve binalarıyla tarih kokuyor.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s